Devrim’in mühendisinden yerli otomobil açıklaması!

"Türklerin otomobil yapamayacağı iddiası bir yanıltma"

15
8098

Son dönemde gündeme gelen yerli otomobil üretimi, Türkiye’nin ilk girişimi değil. İhtilal yıllarının Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, 16 Haziran 1961’de tümüyle yerli üretim bir otomobil yapılmasını emretti. Görevin, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) işletmesine verilmesi üzerine 23 mühendis “Devrim Arabası” projesine başladı.

Projeyi, “Türk insanının makus talihine karşı bir meydan okuma” olarak algılayan Türk mühendisler, Eskişehir’deki fabrikada, 129 günde tamamıyla yerli üretim olan araçlar yaptı. Ancak Cumhuriyetin kuruluş yıl dönümünde (29 Ekim 1961) gerçekleştirilen sürüş testinde “Devrim Arabası” önce tekledi, sonra yolda kaldı. Hikaye acı bir şekilde sona ererken, Türkiye’nin ilk yerli otomobil projesi rafa kaldırıldı ve üretimde yer alan mühendislere yönelik bir kampanya başlatıldı.

Devrim Arabasının hikayesi

Projede yer alan mühendislere göre “Devrim Arabası”, azmin ve birbirine inanan insanların neleri gerçekleştirebileceğini gösteren bir başarı hikayesiydi. Bu hikayede yer alan 23 mühendisten bugün hayatta sadece 3 kişi kaldı. Bunlardan biri olan yüksek makine mühendisi Kemalettin Vardar, geçmişte yaşadıklarını AA muhabirine anlattı.

“Devrim Arabası” projesine, TCDD’nin Eskişehir’deki fabrikasında çalışan genç bir mühendis iken katıldığını ifade eden Vardar, üzerinden yıllar geçmesine rağmen hala kızgın olduğunu söyledi.

Araba yolda kaldığı için dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ın bile projeye sahip çıkmadığını aktaran Vardar, “Türkiye her şeyin en güzelini yapabilecek potansiyele sahip. Ancak ‘Bizden bir şey çıkmaz, bir şeyler üretemeyiz’ anlayışı nedeniyle neticeye ulaştıramıyoruz” dedi.

Ürettikleri otomobille ilgili tüm belge, bilgi ve planları 6 kalın klasör halinde evinde sakladığını söyleyen Vardar, “Eskişehir’de TCDD’nin 32 üniteden oluşan bir fabrikası vardı. Dönemin askeri yönetimi, tam yerli bir otomobil yapılmasına karar vermişti. Ancak bunun nerede yapılacağını onlar dahi bilmiyordu. 1961 yılında TCDD Eskişehir fabrikasının başında bir askeri yetkili vardı. O, bu işe talip oldu ve yerli otomobil yapımına dahil olduk” diye konuştu.

“54 yıl önce yapılan otomobil hala çalışıyor”

Evinde itinayla sakladığı ve koruduğu “Devrim Arabası”nın üretim aşamasındaki resimlerini göstererek anlatımını sürdüren Vardar, “Bu otomobiller özenle üretildi. Bu konuda insanımızın yanıltılmasına hiç tahammülüm yok. Devrim Arabası yüzünden ben bir ömür boyu kavga ettim. ‘Yerli araba üretilmez’ demiyorum. Bugüne kadar üretmemiş olmamızın nedeni de sürekli birbirimizin ayaklarına kurşun sıkmamızdır. 54 yıl önce yapılmış otomobil hala çalışıyor. Üstelik  yüzde 100 yerlidir. Kimseden lisans almadan ve hiçbir firmaya ödeme yapmadan Türk mühendisleri araba yaptı” ifadelerini kullandı.

“Cemal Gürsel dahil herkes bize sırtını döndü”

Vardar, Devrim Arabasına sahip çıkılmamasına hala isyan ediyor. Aracın yolda kalmasının sebebini sorma ve nedenlerini araştırma konusunda kimsenin geri dönüp bakmak istemediğini dile getiren Vardar, şunları kaydetti:

“Başta Cemal Gürsel olmak üzere herkes sırtını döndü ve kaçtı. Devrim Arabası projesinde çalışan ancak daha sonra bakan (Rıfat Serdaroğlu) olan birisi anılarını anlatırken çok acıklı cümleler kurdu zamanında. O bakan, ‘Eğer ben Devrim Arabası projesinde çalıştığımı söyleseydim, Süleyman Demirel, beni kabineden atardı’ dedi. İnsanlar senelerce ‘Devrim Arabası projesinde çalıştım’ demeye korktu. Öylesine bir hücum ettiler ki neredeyse bizi vatan haini ilan edeceklerdi. Sebebi de bir milyon 400 bin Türk Lirası’nın bu projeye harcanmış olmasıydı.”

“Korkutma ve yanıltma”

Bir grup mühendisin 129 günde tamamı yerli 4 otomobil ürettiğine dikkati çeken Vardar, “Türkiye otomobil üretebilir. ‘Yapılmasın’ demiyorum. Ama adam gibi yapmalıdırlar. Bir ülkenin otomobil yapması, yöneticileri için prestij projesidir. Türk tekniği, mühendisi ve kafasının bir otomobil yapamayacağını dillendirmek, bir korkutmanın, yönlendirmenin ve yanıltmanın sonucudur. Yapamayacağını savunan başbakan ve cumhurbaşkanı bile gördüm. Ancak bu görüşte olanlar fena halde yanılıyorlar.”

“Bunu yapmış bir fabrikada üretim niye durdurulur?” diye soran Vardar, cevabını da dönemin yetkilileriyle yaşadığı bir anısını anlatarak şu sözlerle verdi:

“Biz kendi kendimizi kötülemekten, zavallı gibi göstermekten başka bir şey yapmıyoruz. ‘Amerikalılar, Japonlar var’ diyerek işi yabancılara havale ediyoruz. Lokomotif üretip rayların üzerine çıkardığımız bir dönemde Ankara’da bir toplantıya çağrıldım. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı, ki sonra başbakan ve cumhurbaşkanı oldu. Önümüze bir kağıt koydu. Beş bin beygirlik lokomotif üretemeyeceğimizi, dolayısıyla ithal etmemiz gerektiğini söyleyerek önümüze konulan kağıdı imzalamamızı istedi. Ben de üretebileceğimizi ifade ederek itiraz ettim. ‘Bu da kim?’ dedi. Fabrika müdürü olduğumu söylediler. Bunun üzerine ‘Bunu niye çağırdınız. Tabii ki karşı çıkacak’ diyerek çıktı gitti. Bu fabrikada üretim yapılırken 4 bin 700 işçi çalışıyordu. Şimdi 700 işçiye iş bulamıyoruz.”

Kaynak: NTV

Yorum Yaz

15 Yorum "Devrim’in mühendisinden yerli otomobil açıklaması!"

Bana bildir

Buna göre sırala:   en yeni | en eski | en iyi
Toraman
Üye
Toraman
1 yıl 1 ay önce

Konu gayet basit. Bu ülkenin parasının bu ülkede kalmasını istemiyorlar. Dün de herşeyi dışardan alan bir millettik bu günde. Bu ülkede şeker fabrikaları kapatılıp şeker üretimine kota konup dışardan şeker alan bir milletiz. Aslında biz millet olarak böyle değiliz ama içimizden bir Atatürk daha çıkartamadığımız için başımızdakilere de baş kaldıramadığımız için bu günlerdeyiz. Daha bizi çooook söğüşlerler.

sadikenes
Üye
sadikenes
1 yıl 1 ay önce

Bir sonraki genel toplantı Eskişehir’de yapılabilir.Devrim arabasının müzesi de mevcut. Toplantı sonrası müze de gezilebilir.

hakan_a
Üye
hakan_a
1 yıl 1 ay önce

http://www.idefix.com/kitap/mustafa-kemalin-ucaklari-ismail-yavuz/tanim.asp?sid=HQNMBFS8OK8KI2JBJU24
bu kitabı okuyun arkadaşlar…okuyun ki bu ülkede bir zamanlar dünyanın en büyük uçak fabrikalarından birisi nasıl kurulmuş anlayın…bu ülkede ilk rüzgar tünelinin ne zaman kurulduğunu, sonra neden atıl bırakıldığını, dünyanın en büyük 4. uçak fabrikasının nasıl kömür sobası fabrikasına dönüştürüldüğünü , ilk özel uçak fabrikasının nasıl iflas ettirildiğini okuyun…
okuyun ve hayret edin, b-52 kanat uçak tasarımının ilk nerede yapıldığını görün…bu tasarımın 75 sene önce amerikan gazetelerine 3 sayfalık haber oluşunu okuyun…Sonra bu tasarımın planör tasarımının test uçuşunda düşmesini bahane ederek durdurulmasını okuyun….Yurt dışına uçak satarken tedavülden kalkan uçakları ithal eden bir dönüşümü okuyun…gafleti, dalaleti, hatta hıyaneti okuyun…

omerta
Üye
omerta
1 yıl 1 ay önce

O olaylardan sonra Oyak Renault fabrikası ve Fiat koç işbirliği ile Türkiye de araba üretilmeye başlanmıştır. Cem Yılmaz skeci aklıma geliyor; siz yapmayın “yapılmışı var “

umtdrn
Üye
umtdrn
1 yıl 1 ay önce
Devrim projesinin rafa kaldırılmasının sebebinin , bize yıllardır anlatıldığı gibi benzininin bitmesi veya arabanın teklemesi sonucu olması hiç inandırıcı değil. Yani Cemal Gürsel’in meşhur , ” Garp kafasıyla araba yaptık , şark kafasıyla benzin koymayı unuttuk ” sözü bu projeyi sonlandırmak için sadece bir bahane olabilir. O yıllarda Türkiye için çok büyük bir proje olan Devrim , benzin konulmamış diye bir kenara itilmemiştir. Gerçekler hiçbir zaman halka anlatılmaz bu ülkede. Benim düşüncem , Devrim projesine , bir çok proje de olduğu gibi dış kaynaklı bir müdahale olmuştur. Ve eğer günümüzdeki yerli otomobil projesi belli başlı dış güçleri bir şekilde rahatsız… Read more »
wpDiscuz